KUSTOS U PRIRODNjAČKOM MUZEJU CRNE GORE NADA BUBANjA OTKRILA DVIJE NOVE BILjNE VRSTE U CRNOJ GORI

Oštrolist i dalmatinski zvončić krase Nikšić

Biljni svijet na području nikšićke opštine i dalje čuva mnoge tajne. Djelić tog nepoznatog blaga otkrila je kustos zbirke Cvjetnica u Prirodnjačkom muzeju Crne Gore Nada Bubanja sakupljajući građu za magistarski rad "Flora vlažnih i vodenih staništa u okolini Nikšića", koji će braniti za par mjeseci. Radi se o dvije do sada nepoznate vrste u Crnoj Gori, koje će proširiti i onako brojnu biljnu porodicu zahvaljujući čemu naša država s pravom nosi epitet "botaničkog dragulja".
-Prva vrsta je Onosma pesudoarenaria ssp. tridentina iz familije boragineaceae, u narodu poznata kao oštrolist. Raste u nikšićkoj Župi nekadašnjem zabranu kralja Nikole, na lokalitetu Morakovske bare. Karakteristična je za otvorena, suva i kamenita staništa. Cvjeta obično u junu i julu, a do sada je bila poznata samo u Italiji i Hrvatskoj gdje je proglašena za strogo zaštićenu vrstu, kaže Bubanja.
Druga vrsta edrianthus dalmaticus, odnosno dalmatinski zvončić je iz familije camanulaceae.
- Karakteristična je po tome što se javlja na močvarnim zemljištima koja su veći dio godine, od novembra do maja, pod vodom. Nađena je na području Budoških bara i bila je poznata samo na prostoru Hrvatske u Dalmaciji i Bosne i Hercegovine, kao endem bivše Jugoslavije, kaže Bubanja i dodaje da dalmatinski zvončić cvjeta od maja do jula .
Naša sagovornica podvlači da je naša zemlja fenomen budući da na malom prostoru od samo 13.812 kvadrtnih kilometara raste oko 3.400 vrsta. Od tog broja 223 su balkanski, a 46 lokalni endemi, koji se javljaju samo na prostoru Crne Gore. Od balkanskih endema kod nas najpoznatiji su molika, munika, balkanska diskoreja i modro lasinje, a među lokalnim, koji krase samo Crnu Goru - malijev likovac i prijatna kandilka, naglašava Bubanja.
Upoređujući raznovrsnost naše flore sa svjetskim bogastvom, Bubanja ističe da na planeti postoji 270 hiljada vrsta viših biljaka. U Evropi ta brojka se kreće oko 11 hiljada, a na balkanskom poluostrvu 7.500. Na prostoru bivše Jugoslavije raste šest hiljada biljnih vrsta od čega više od polovine na tlu Crne Gore, po čemu smo prvi u Evropi.
Prva opisana biljka u Crnoj Gori je zanovijet, koju je obradio austrijski botaničar Sijeber Ramantace u knjizi "Flora" iz 1822. godine. Od tada je našim krajevima prošlo mnogo botaničara, a nezaobilazan teren bilo je i područje Nikšića koje su, pored ostalih istraživali Pančić, Pantoček i Roklena čiji rad je bio usredsređen na Župu gdje je sakupio vrste karakteristične za sušna stnaištva.

Crna Gora evropski, a Nikšić državni šampion

Ako je Crna Gora evropski šampion sa oko 3.400 biljnih vrsta, onda je Nikšić prvi u državi.
Na području opštine postoji oko dvije hiljade registrovanih vrsta od kojih samo u Trebjesi raste blizu 250. To je izuzetno veliki broj za lokalitet od 150 hektara na kome je registrovano oko 200 zeljastih i pedesetak drvenastih biljaka među kojima je i 15 balkanskih endema.

Z.Bošković