PUBLIKACIJE: PLANINARSKI VODIČ KROZ ŽIJOVO (PK „GORICA“)

Put za povratak prirodi

„Učili su nas da prirodu treba savladati i biti iznad nje. Nemilice trošivši darove prirode, bez želje da upozna, bez svijesti da treba sačuvati, čovjek se od nje samo udaljio. To je velika bašta božijom rukom sađena. Ovo donebesje pučina je zelena.. I ovaj kamen ima dušu, vjerujte, kada se kotrlja, srce je i riječ planine“

Upravo ove riječi doajena planinarstva i izučavanja planina i prirode Crne Gore gospodina Danijela Vinceka su moto i vizija svih planinara i ljubitelja prirode u Crnoj Gori. Osjetiti ljepotu planine i cjelokupne prirode, upoznati ih i proučiti do te mjere da boravak u njima bude siguran i pun doživljaja.

Podsjetiću na prve, pionirske poduhvate osvajanja „prokletih planina“ i „đavoljih obitavališta“ s kraja XVIII vijeka u Evropi. Uvod u te poduhvate je bila takozvana „revolucija ukusa“, na prelazu renesanse u romantizam, koju podstiču slikarska i literarna djela tog doba, kao i pojava velikog francuskog mislioca Žan Žak Rusoa, sa čuvenom devizom „povratak prirodi“ (Retour a la nature). To doba nagle promjene ukusa je stvorilo mogućnost da se shvate ljepote planina i pobijede predrasude o njima manifestovalo se osvajanjem najviših Alpskih vrhova (Mon Blan: 1786- Žak Balmot 1787- de Sosir – piše prvi planinarski vodič za Mon Blan).

Vjerujem da je i sada aktuelan i potreban “povratak prirodi“, današnjim generacijama, upravo iz razloga koji je bio aktuelan prije više od dva vijeka. Konačno, i u Crnoj Gori sazrijeva svijest o „povratku prirodi“ i suživotu sa njom. Naravno, ova paralela je sasvim slučajna, ali ujedno i logična. Crna Gora je i planinska zemlja, 90 odsto državne teritorije su planinski predjeli koje još uvijek dovoljno ne poznajemo. Dakle, kako su planine najveće i najprostranije prirodno bogatstvo Crne Gore, one su odavno izazov za mnoge naučnike, putopisce, avanturiste, a ipak relativno malo poznate najširoj javnosti. Uloga planinara, planinarskih klubova i saveza je nezamjenjiva u sticanju i prenošenju znanja o planinama i prirodi Crne Gore. Upravo tekstovi, putopisi i vodiči, čiji su autori planinari, su najznačajniji elemenat pripreme za odlazak i siguran boravak u planini i organizovanje predavanja, seminara i obuke.

Savremeno planinarenje nije potpuno ako sadrži samo sportsku komponentu i emotivnu impresiju. Ono se sve više usložnjava i usavršava, pa se od planinara zahtijeva šira kultura i složenije posmatranje i poznavanja osnova iz različitih naučnih disciplina koje se bave izučavanjem sve četiri komponente prirodne sredine (litosfera, hidrosfera, atmosfera i biosfera): geologije, geografije geomorfologije, hidrologije, klimatologije, glaciologije, biologije dr.i onih naučnih disciplina koje se bave samim čovjekom. Planinar treba da poznaje osnovnu planinarsku literaturu i planinarski vodič, biltene i časopise,da upozna istoriju izučavanja planina koje posjećuje, čitanje karata, fotografisanje, poznavanje etnografije i toponima i naravno zdrastveni aspekat i potencijalne rizike prilikom boravka u planini.

Na sreću, pojavom, za planinare i turiste, po meni, kapitalnog dijela“ Planine Crne Gore-vodič za planinare“ 2004. godine, puno je sigurniji, bezbjedniji i na kraju sadržajniji boravak na Crnogorskim planinama.

„Planinarski vodič kroz Žijovo“ je sasvim očekivan i logičan slijed događaja, naravno, preporuka i izazov svima nama za pojavu sličnih vodiča o svim drugim planinama Crne Gore.

Treba čestitati Planinarskom klubu „Gorica“ i autorima Vodiča na detaljnom prikazu planinskog masiva Žijovo. U prvom dijelu publikacije, obrađeni su, metodološki i veoma stručno, svi elementi prirodne sredine: reljef, vode, klimatske odlike, biljni i životinjski svijet. Drugi dio predstavlja analizu matematičko-geografskih karakteristika 17 planinarskih staza planinskog masiva Žijovo, uz izvanredne fotografije i pregledne kartografske priloge.

Publikacije u potpunosti zadovoljila stroge kriterijume i standarde za izradu planinarskih vodiča u Alpskim zemljama koje imaju najdužu planinarsku tradiciju i najbolja znanja o planinama. Pored preciznih tekstova o svim segmentima prirode planinskog masiva Žijovo, publikacija je opremljena sa preko 80 fotografija i ukupno 18 karata.

Zahvaljujući pomoći kancelariji Austrijsko-Crnogorskog prijateljstva dobili smo jako koristan vodič, koji preporučujem svima kao obavezan priručnik, prije svega planinarima i turistima.

Mr Luka Mitrović, geograf i planinar