Ekologija - Nedjelja, 26. jul 2009. godine

Otkrića : NN: NAUČNICI USTANOVILI DA SU DREVNE ŠUME AUSTRALIJE KONKURENCIJA AMAZONSKIM

,,Usisivač” za štetne gasove


PREMA PROCJENAMA, UKUPNA količina ugljenika sačuvanog u šumama jugoistočne Australije je dovoljna da, tokom narednih 100 godina, parira štetnim gasovima koji izazivaju efekat staklene bašte na Zemlji

Do sada se vjerovalo da je džinovska Amazonska džungla u Južnoj Americi jedini zaštitnik planete od efekta staklene bašte, ali najnovija saznanja naučnika kažu da nije tako. Drevne šume jugoistočne Australije, u saveznoj državi Viktoriji, sadrže toliko mnogo ugljenika, elementa kadrog da iz atmosfere ,,usisa" štetne gasove, da se sigurno mogu smatrati dostojnim suparnikom amazonskih šuma, saopštili su naučnici Australijskog nacionalnog univerziteta iz Kanbere, glavnog grada Australije. Riječ je o ogromnom prostranstvu šuma u kojem ima najviše eukaliptusa. Te šume sadrže 1.900 tona ugljenika po hektaru - više nego one u tropskim regionima.

- Stabla u toj šumi mogu da dožive duboku starost - najmanje 350 godina - i mogu da porastu vrlo, vrlo visoko - iznad 100 metara, objasnio je profesor Brendan Makaj, vođa naučnog tima koji je ispitivao kvalitet šuma.

Ekipa profesora Makaja je proučavala podatke o biomasi u 132 šume širom svijeta, pri čemu ju je najviše zanimalo pitanje koje šume sadrže najviše ugljenika. Rezultate njihovog rada objavila je Nacionalna akademija nauka u SAD. Kvalitet australijskih šuma je upoređen sa drevnim šumama na američkoj pacifičkoj obali, sa tajgama u Sibiru, džunglama središnje Amazonije, Tajlanda, Kambodže i Venecuele, sa šumama u Finskoj i mnogim drugim zemljama.

- Zaključak do kojeg su naučnici došli je gotovo šokantan, jer će dosadašnje uvjerenje da tropske šume sadrže najviše ugljenika morati da bude drastično revidirano, izjavio je profesor Makaj Rojtersu.

Šume u Viktoriji, iz kojih, uzgred budi rečeno, potiče najveći dio vode za piće kojom se napaja najveći australijski grad, Melburn, posjeduju tako veliku količinu ugljenika zato što su njihova stabla od vajkada zaštićena od sječe. To je dokaz, po mišljenju profesora Makaja, da postoji jasna veza između sječe starog drveća i globalnog zagrijavanja.

- Ova stabla sadrže mnogo ugljenika iz prostog razloga što ih niko ne dira, pa su zato dugovječna. Nemoguće je da šuma sadrži toliko mnogo ugljenika ako svakih 40 godina sječete stara, pa sadite nova stabla, uvjeren je profesor Makaj.

Drugi razlog što su šume Australije tako bogate ugljenikom leži u činjenici da je ritam rasta šumskih stabala praćen odgovarajućim ritmom hemijskog razlaganja biomase. Pri tom valja imati na umu činjenicu da prijatno svježe šume Viktorije pogoduju rastu stabala u nebeske visine, a sporijem razlaganju biomase, kaže profesor Makaj. To je i razlog što biomasa ugljenika australijskih eukaliptusa iznosi 1.900 tona po hektaru - znatno više od američkih šuma u zoni umjerene klime, pri Pacifičkoj obali (640 tona po hektaru), a još više od većine ostalih šuma, gdje ta brojka iznosi 140 do 250 tona po hektaru.

Po mišljenju profesora Makaja, saznanja do kojih je došla njegova ekipa biće od ogromne pomoći političarima i ekolozima pri izradi plana za borbu protiv nepovoljnih klimatskih promjena u drugim djelovima svijeta.

- Usvojimo li politiku za borbu protiv klimatskih promjena, koja bude vodila računa o faktorima promjenljivosti vrijednosti rezervi ugljenika u prirodnim šumama, stvorićemo potpuno nov sistem vrijednosti koji će nam pomoći da pravilno upravljamo prirodnim bogatstvom šuma, izjavio je Makaj.

Prema procjeni australijskog Društva za očuvanje divlje prirode, ukupna količina ugljenika sačuvanog u šumama jugoistočne Australije (9,3 milijarde tona) je dovoljna da, tokom narednih 100 godina, parira štetnim gasovima koji izazivaju efekat staklene bašte na Zemlji, pri čemu se procjenjuje da bi količina tih štetnih gasova mogla da bude 460 miliona tona godišnje.

- Ovaj podatak dovoljno pokazuje koliko je neophodno da vlade svih zemalja svijeta ozbiljno shvate važnost rezervi ugljenika nagomilanih u šumama koje su nam na ovoj planeti još preostale, izjavila je, tim povodom, Virdžinija Jang, koordinator strateških kampanja australijskog Društva.


S. Maksović
Ekologija