Uredba o zaštiti prirodnih retkosti

Uredba je objavljena u "Službenom glasniku RS", br. 50/93 i 93/93.

Spisak biljaka zaštićenih kao prirodne retkosti
Spisak životinja zaštićenih kao prirodne retkosti
 

         Član 1.
Ovom uredbom određuju se divlje vrste biljaka i životinja koje se, radi očuvanja biološke raznovrsnosti, odnosno prirodnog genofonda, kao prirodne retkosti od izuzetnog značaja, stavljaju pod zaštitu i određuje I stepen njihove zaštite. 

         Član 2.
Pod zaštitu I stepena stavljaju divlje biljke navedene u Spisku I - Vrste biljaka zaštićene kao prirodne retkosti i divlje životinje navedene u Spisku II - Vrste životinja zaštićene kao prirodne retkosti, koji su odštampani uz ovu uredbu i čine njen sastavni deo.
Zaštita prirodnih retkosti čiji je opstanak u prirodnim staništima ugrožen u takvom stepenu da pripadaju vrstama koje će bez posebnih mera zaštite ubrzo iščeznuti (vrste u opasnosti) ili postoji opasnost od njihovog iščezavanja (ranjive vrste) obezbeđuje se na celom području Republike, a pojedinih vrsta samo na određenom području odnosno delu područja, naznačenom u Spisku I i Spisku II, na kome je utvrđeno da te vrste po stepenu ugroženosti pripadaju vrstama u opasnosti ili ranjivim vrstama. 

        Član 3.
Zaštitom I stepena smatra se zabrana korišćenja, uništavanja i preduzimanja drugih aktivnosti kojima bi se mogle ugroziti divlje vrste biljaka i životinja zaštićene kao prirodne retkosti i njihova staništa.
U smislu stava 1. ovog člana zabranjeno je:
1) uništavati jedinke zaštićenih vrsta biljaka i njihove razvojne oblike branjem, sakupljanjem, sečenjem ili čupanjem iz korena, ugrožavati ili uništavati njihova staništa;
2) hvatati, zarobljavati, ubijati ili ozleđivati zaštićene vrste životinja, uništavati ili sakupljati njihova jaja, čak iako su prazna, uništavati ili ugrožavati njihova staništa, gnezda i legla i uznemiravati ih bukom ili na drugi način, posebno u periodu gnežđenja i odgajanja mladih;
3) izvoziti zaštićene vrste i njihove razvojne oblike, osim u slučajevima i pod uslovima određenim zakonom kojim se uređuje zaštita životne sredine, odnosno zaštita kulturnih dobara;
4) pribavljati, preparirati ili na drugi način prerađivati žive ili mrtve primerke zaštićenih vrsta;
5) držati žive ili mrtve primerke zaštićenih vrsta ili njihovih razvojnih oblika, odnosno prepoznatljivih derivata radi isporuka, nuditi ih na prodaju, prikazivati u komercijalne svrhe, vršiti isporuku radi prodaje ili zamene, odnosno trampe za drugu robu. 

        Član 4.
Nađeni ozleđeni ili mrtvi primerci prirodnih retkosti ustupaju se prirodnjačkom muzeju, a ukoliko su nađeni na području zaštićenog prirodnog dobra, ustupaju se organizaciji koja upravlja tim zaštićenim prirodnim dobrom. 

        Član 5.
Zaštićeni živi ili mrtvi primerci prirodnih retkosti i njihovi razvojni oblici mogu se pribavljati, držati, prikazivati i isporučivati uz prethodno pribavljen dokaz da su:
1) sakupljene ili odgajene u svrhe naučnog istraživanja ili ponovnog naseljavanja (reintrodukcije) u prirodna staništa, odnosno čuvanja genetičkog materijala u za to registrovanim institucijama, pod uslovom da se sakupljanjem ne ugrožava stabilnost populacije vrste u prirodnom staništu;
2) zatečene u posedu zooloških i botaničkih vrtova, arboretuma i muzeja, naučnih i obrazovnih istitucija, Zavoda za zaštitu prirode Srbije i organizacija koje upravljaju zaštićenim prirodnim dobrom, a služe u svrhe naučnih istraživanja, obrazovanja, naučno-tehničke i kulturne saradnje.
Dokaz, odnosno uverenje o ispunjenosti uslova iz stava 1. ovog člana izdaje ministar nadležan za poslove zaštite životne sredine, a za primerke iz muzejskih zbirki ministar nadležan za poslove kulture. 

        Član 6.
O zaštićenim prirodnim retkostima stara se Zavod za zaštitu prirode Srbije, kao i imaoci prirodnih retkosti utvrđivanjem aktivnosti i preduzimanjem mera na njihovoj zaštiti i očuvanju, praćenju stanja i istraživanju načina zaštite i povećanja brojnosti, prezentaciji i popularizaciji, u skladu sa ovom uredbom i programom zaštite prirodnih retkosti.
Programom iz stava 1. ovog člana utvrđuju se uslovi i mogućnosti za ponovno naseljavanje prirodnih retkosti u prirodna staništa.

        Član 7.
Novčanom kaznom od najmanje 400.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa Zakonom o privrednim prestupima, kazniće se za privredni prestup preduzeće ili drugo pravno lice, ako postupi suprotno odredbama člana 3. ove uredbe.
Novčanom kaznom od najmanje 20.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa Zakonom o privrednom prestupima, kazniće se za privredni prestup iz stava 1. ovog člana i odgovorno lice u preduzeću ili drugom pravnom licu.
Uz novčanu kaznu iz stava 1. ovog člana učiniocu će se izreći i zaštitna mera oduzimanja predmeta kojima je izvršen privredni prestup ili su nastali izvršenjem privrednog prestupa. 

        Član 8.
Novčanom kaznom od najmanje 10.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa utvrđenog Zakonom o prekršajima, kazniće se za prekršaj fizičko lice ako postupi suprotno odredbi člana 3. ove uredbe.
Uz novčanu kaznu iz stava 1. ovog člana učiniocu će se izreći i zaštitna mera oduzimanja predmeta kojima je izvršen prekršaj ili su nastali izvršenjem prekršaja. 

        Član 9.
Novčanom kaznom od najmanje 100.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa Zakonom o prekršajima, kazniće se za prekršaj preduzeće ili drugo pravno lice, ako:
1) postupi na način iz člana 5. ove uredbe a ne pribavi dokaz uverenja;
2) vrši ponovno naseljavanje prirodnih retkosti u prirodna staništa suprotno donetom programu.
Novčanom kaznom od najmanje 10.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa Zakonom o prekršajima, kazniće se za prekršaj iz stava 1. ovog člana i odgovorno lice u preduzeću ili drugom pravnom licu. 

        Član 10.
Novčanom kaznom od najmanje 50.000.000 dinara do najviše utvrđenog iznosa Zakonom o prekršajima, kazniće se za prekršaj preduzetnik, ako:
1) postupi suprotno odredbi člana 3. ove uredbe;
2) postupa na način iz člana 5. ove uredbe a ne pribavi dokaz - uverenje;
3) vrši ponovno naseljavanje prirodnih retkosti u prirodna staništa suprotno donetom programu.
Uz novčanu kaznu iz stava 1. ovog člana učiniocu će se izreći i zaštitna mera oduzimanja predmeta kojima je prekršaj izvršen ili su nastali izvršenjem prekršaja. 

        Član 11.
Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".

Spisak biljaka zaštićenih kao prirodne retkosti
Spisak životinja zaštićenih kao prirodne retkosti

Tekst ove uredbe, kao i spiskove zaštićene flore i faune smo preuzeli
sa sajta
Instituta za zaštitu prirode Srbije
.

Naslovna strana